Prag'dan Karmi'ye uzanan airbrush yolculuğu: Tomáš Stojec'in hikâyesi

Karaman ya da tarihi adıyla Karmi... Orta Tunç Çağı'nda kayalara oyulmuş oda mezarlardan oluşan Karmi Nekropolü'nden adını alan köy, dar sokakları, beyaz badanalı evleri, ahşap kapı ve pencereleri ile begonviller başta olmak üzere renkli çiçeklerle dolu bahçeleriyle dikkat çekiyor. Özellikle İngilizlerin ve Avrupalıların tercih ettiği Karmi, Prag'lı Tomáš Stojec'in de yeni yuvası oldu.

Adanın iklimine, doğasına ve özellikle denizine hayran olan Stojec, Prag'da yıllarca sürdürdüğü kariyerini geride bırakarak 2023 yılında kedisi Charlie ile birlikte Karmi'ye yerleşti.

Restoranını satıp modifiye atölyesi kurdu

1972 yılında Çekya'da, eski adıyla Çek Cumhuriyeti'nde doğan Stojec, çalışma hayatına eğitimli bir şef olarak başladı. Kendi işini kurmadan önce birkaç yıl aşçılık yaptı, ardından satın aldığı restoranı 10 yıl boyunca işletti. Ancak çok sayıda insana yemek hazırlamanın kendisini mutlu etmediğini fark eden Stojec, restoranı satarak bir arkadaşıyla Çek Cumhuriyeti'nin ilk araç modifiye atölyelerinden birini kurdu.

Bu dönemde airbrush sanatına ilgi duymaya başlayan Stojec, kendi garajında çalışarak tekniği tek başına öğrendi. Özellikle 1970'li ve 1980'li yılların grafik tarzlarından ilham alarak bu alanda uzmanlaştı. Yaklaşık 15 yıl boyunca kendi çabalarıyla geliştirdiği bu sanatla Prag'dayken iyi bir gelir elde ettiğini de anlattı.

Airbrush'ın kolay bir iş olmadığını vurgulayan Stojec, "Sabır, sabit bir el ve hassasiyet gerektiren bir iş, bu nedenle birçok kişi bu sanatın öğrenme aşamasındayken vazgeçti" dedi. Airbrush çalışmalarının yanında ahşap ve epoksi reçineden tasarım lambalar ürettiğini de belirten sanatçı, ahşap işçiliğinin de aynı şekilde sabır, hassasiyet ve el becerisi gerektiren bir zanaat olduğunu ifade etti.

Hayatının en önemli dönüm noktalarından birinin, airbrush malzemeleri satan dükkân sahibi Dimitri Marenkoff ile tanışması olduğunu söyleyen Stojec, Marenkoff'un eserlerini görmesinin ardından Çekya'nın en büyük özel motosiklet fuarlarından birinde çalışmalarını sergilemeye davet edildiğini anlattı. Fuarda yoğun ilgi gören Stojec, sonrasında modifiye sektöründeki işini bırakarak tamamen airbrush sanatına yöneldi.

Kıbrıs'ta sanatını sürdürmek istiyor

Kuzey Kıbrıs'ın motosikletler, otomobiller, kasklar, sörf tahtaları ve özel tasarım tabelalar için airbrush uygulamalarında büyük bir potansiyel taşıdığını belirten Stojec, el emeğiyle üretilen işlere değer verilmesinin kendisini motive ettiğini söyledi. ABD, Japonya, İngiltere ve İspanya'dan getirttiği özel boyaları kullandığını, İtalya'dan altın ve gümüş varak temin ettiğini aktardı. Hazır tasarım kullanmadığını, yalnızca kaba bir taslak hazırlayıp desenleri hafızasına dayanarak oluşturduğunu anlatan sanatçı, bugüne kadarki en karmaşık çalışmasının bir Harley Road Glide motosiklet üzerinde mavi tonlarında yaptığı ve 385 saat süren işi olduğunu söyledi.

"İlk günden aradığım yerin burası olduğunu anladım"

Deniz kenarında ve sıcak bir iklimde yaşamanın her zaman hayali olduğunu söyleyen Stojec, Kıbrıs'a ilk kez 2021 yılında yakın dostu Dimitri Marenkoff'un tavsiyesiyle geldi. Adayı daha yakından tanımak için sonrasında dört kez daha ziyaret eden Stojec, bu ziyaretlerin ardından Kuzey Kıbrıs'a taşınmaya karar verdi. 2023 yılında adaya yerleşen sanatçı, ilk dönemde kiralık bir evde yaşadı, 2024 yılında ise Karmi'de küçük bir ev satın aldı.

Kıbrıs'ta en çok sevdiği şeylerin sıcakkanlı ve misafirperver insanlar, temiz deniz, etkileyici doğa ve sıcak hava olduğunu vurgulayan Stojec, "Burada uzun yıllardır kurduğum bir hayali gerçekleştirdim" dedi. Deniz kaplumbağalarıyla dalış yaptığını ve yavru kaplumbağaların yumurtadan çıkışını izlediğini de anlatan Stojec, bu deneyimi unutulmaz bulduğunu söyledi.

"Karmi hayatımda gördüğüm en güzel yerlerden biri"

Karmi'nin kendisini ilk görüşte etkilediğini dile getiren Stojec, köyün doğal yapısı, sessizliği ve mimarisinin burada yaşama kararında önemli rol oynadığını söyledi. Köyün eski Akdeniz ruhunu koruduğunu ve burada huzurlu bir yaşam bulduğunu ifade eden sanatçı, "Karmi hayatımda gördüğüm en güzel yerlerden biri" dedi.

Karmi'de yaşamayı seçmesinin nedenlerinden birinin de İngilizce olduğunu belirten Stojec, Kıbrıs'ın geçmişte İngiliz kolonisi olması nedeniyle birçok kişinin İngilizce konuşabildiğini, Karmi'de yaşayanların büyük bölümünün yabancı olmasıyla da günlük hayatta İngilizce kullandığını anlattı. Çevresindeki çoğu kişinin İngilizce konuşması nedeniyle çok az Türkçe bildiğini, Türkçenin kendisine biraz karmaşık geldiğini ekledi.

Kuzey Kıbrıs'taki tarihi ve kültürel mekânları sık sık ziyaret eden Stojec, Salamis Antik Kenti, Buffavento Kalesi, St. Hilarion Kalesi ve özellikle favorisi olan Kantara Kalesi'ni birçok kez gezdiğini söyledi. Girne, İskele, Alsancak, Lapta ve Karşıyaka'yı çok iyi tanıdığını, Güney Kıbrıs'ı da ziyaret ettiğini belirten sanatçı, doğayı ve denizi sevdiği için genellikle kalabalıklardan uzak, el değmemiş plajları ve alışılmış rotaların dışındaki bölgeleri keşfetmeyi tercih ettiğini ifade etti.

Türk kahvesi ve çiçek dolmasına hayran

Kıbrıs'ta yaşam tarzını sevdiğini belirten Stojec, Kıbrıs Türk mutfağından Türk kahvesi, kebap ve çiçek dolmasını sevdiğini anlattı. Çiçek dolmasını Prag'da yaşadığı dönemde kendisi de pişirdiğini söyledi. Eğitimli bir şef olan Stojec, yemek yapmayı hâlâ çok sevdiğini, ancak artık restoranlarda çalışmak yerine arkadaşlarına ve komşularına yemek hazırlayarak keyif aldığını ifade etti.

Karmi'de sakin bir yaşam

Yaklaşık 10 yıl önce 5 yaşındaki oğlunu kaybettiğini ve kız arkadaşından ayrıldığını belirten Stojec, bugün Karmi'de kedisi Charlie ile sakin bir yaşam sürdürüyor. Günlerini kitap okuyarak ve tasarım lambalar üreterek geçirdiğini, televizyon izlemeyi tercih etmediğini ve siyasetin medyada fazla yer almasının insanları olumsuz etkilediğini düşündüğünü söyledi. Kıbrıs'ın doğasının, sıcak iklimin ve Karmi'nin huzurlu atmosferinin ona yeni bir başlangıç sunduğunu vurgulayan Stojec, adada ve özellikle Karmi'de yaşamaktan büyük mutluluk duyduğunu belirtti.